Öğretmen Yakınlığının Ortaokul Öğrencilerinin Akademik Başarılarıyla İlişkisi: Sosyal Bilgiler, Matematik, Fen Bilimleri ve İngilizce Dersi


Özet Görüntüleme: 51 / PDF İndirme: 58

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.18108660

Anahtar Kelimeler:

öğretmen yakınlığı, akademik başarı, sosyal bilgiler, matematik, fen bilimleri, İngilizce

Özet

Mevcut araştırma, ortaokul öğrencilerinin öğretmen yakınlığı ile akademik başarıları (sosyal bilgiler, matematik, fen bilimleri ve İngilizce dersi) arasındaki ilişkiyi belirlemek; öğretmen yakınlıklarını çeşitli değişkenlere (cinsiyet, sınıf düzeyi, anne ve baba eğitim düzeyi) göre incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden tarama desenine göre yürütülmüştür. Araştırmanın örneklem grubunu 2023-2024 eğitim-öğretim yılı Kocaeli İl’inde yer alan bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 395 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri “Kişisel Bilgi Formu” ve “İlköğretim Öğretmen Yakınlık Davranışları Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Araştırma bulgularından elde edilen sonuçlara göre ortaokul öğrencilerinin, tüm ders düzeyleri için öğretmenleri kendilerine yakın hissetme durumlarının orta düzeyde olduğu tespit edilirken derslerdeki başarı ortalamaları fen bilimleri, İngilizce, matematik ve sosyal bilgiler şeklinde sıralanmaktadır. Araştırmada sosyal bilgiler ve matematik dersi akademik başarıları ile bu derslerin öğretmen yakınlık davranışları arasında düşük düzeyde pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. İngilizce dersi akademik başarı ile İngilizce dersi öğretmen yakınlık davranışı arasında ise orta düzeyde pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ancak fen bilimleri dersi akademik başarısı ile fen bilimleri dersi öğretmen yakınlık davranışı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Ayrıca öğrencilerin sosyal bilgiler, matematik, fen bilimleri ile İngilizce dersleri öğretmen yakınlık davranışlarının cinsiyet, sınıf düzeyi, anne ve baba eğitim düzeyine göre anlamlılığının sadece sınıf düzeyinde anlamlı fark yarattığı belirlenmiştir. Cinsiyetin, anne-baba eğitim düzeyinin öğretme Cinsiyetin, anne-baba eğitim düzeyinin öğretmen yakınlıkları üzerinden herhangi bir anlamlı fark yaratmadığı sonucuna varılmıştır.

Referanslar

Açıkgöz, K.Ü. (2016). Etkili öğrenme ve öğretme. (9. Baskı). Biliş Yayıncılık.

Açılan, B. H. (2020). Öğretmen yakınlık davranışlarının öğrencilerin okula bağlılık düzeylerine etkisi: lise ve ortaokul karşılaştırması (Tez No. 640340) [Yüksek lisans tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.

Arıcı, İ. (2007). İlköğretim din kültürü ve ahlak bilgisi dersinde öğrenci başarısını etkileyen faktörler (Ankara Örneği) (Tez No. 208152) [Doktora tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.

Baştepe, İ. (2012). Sınıf ikliminin öğrencilerin eğitimsel başarıları üzerindeki etkisi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12 (48), 81-90.

Bektaş, F. & Nalçacı, A. (2013). Okul iklimi ile öğrenci başarısı arasındaki ilişki. Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, 4 (13), 1-13.

Büyüköztürk, Ş. (2014). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Akademi.

Can, E., & Baksi, O. (2014). Öğrencilerin sınıf içi tutum ve davranışlarının öğretmenlerin sınıf yönetimi başarısına etkisi, Asya Öğretim Dergisi, 2(1(Özel), 86-101.

Comstock, J., Rowell E. & Bowers, J. W. (1995). Food for thought: Teacher nonverbal immediacy student learning and curvilinearity. Communication Education. 44(3), 251-266.

Cunningham, J.(2012). Charter school student achievement. http://www.ncsl.org/documents/educ/CharterSchoolStudentAchievement.pdf>

Christophel, D. M. (1990). The relationship among teacher immediacy behaviors student motivation and learning. Communication Education, 39, 323-340.

Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences. Lawrence Erlbaum Associates.

Cohen, J. (1992). Statistical power analysis. Current Directions in Psychological Science, 1(3), 98-101.

Çelik, S. Örenoğlu, Toraman, S., & Çelik, K. (2018). Öğrenci başarısının derse katılım ve öğretmen yakınlığıyla ilişkisi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(1), 209-217.

Deniz, S. (2000). İlköğretim dönemindeki çocukların yeni davranışlar kazanmalarında tutumların öğrenilmesi ve öğretmenin rolü. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 1-5.

Ekici, G. (2004). İlköğretim I. kademe öğretmenlerinin sınıf yönetimi profillerinin değerlendirilmesi, Eğitim ve Bilim Dergisi, 29(131), 50-60.

Endedijk, H. M., Breeman, L. D., van Lissa, C. J., Hendrickx, M. M. H. G., den Boer, L., & Mainhard, T. (2021). The Teacher’s ınvisible hand: A meta-analysis of the relevance of teacher–student relationship quality for peer relationships and the contribution of student behavior. Review of Educational Research, 92(3), 370-412. https://doi.org/10.3102/00346543211051428

Erkuş, A. (1999). Zekâ konusundaki son gelişmeler 1: Yaşam boyu öğrenme ve başarıda zekanın rolü. Türk Psikoloji Bülteni, 12 (5), 42-45.

Gordon, T. (2008). Etkili öğretmenlik eğitimi (Çev., S. Karakale). Profil Kitap.

Gurbetoğlu, A., & Tomakin, E. (2011). Sevilen ve sevilmeyen öğretmen davranışlarına ilişkin öğrenci görüşlerinin incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(12), 261-276.

Güçlü, N. (2000). Öğretmen davranışları. Milli Eğitim Dergisi, 147, 21-23.

Hijazi, S. T., & Naqvi, R. (2006). Factors affectıng students’ performance. Bangladesh E-Journal of Sociology, 3(1), 1-10.

Karaçam, A. (2003). Başarılı öğretmenin portresi. Bilge Yayınları.

Karasar, N. (2011). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayın Dağıtım.

Kline, R. B. (2010). Principles and practice of structural equation modeling. The Guilford Press.

Kolburan Geçer, A. (2002) Öğretmen yakınlığının öğrencilerin başarıları, tutumları ve güdülenme düzeyleri üzerindeki etkisi (Tez No. 122463) [Doktora tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.

Kolburan Geçer, A., & Deryakulu, D. (2004) Öğretmen yakınlığının öğrencilerin başarıları, tutumları ve güdülenme düzeyleri üzerindeki etkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 40, 518-543.

Myers, S. A., Zhong, M., & Guan, S. (1998). Instructor immediacy in the Chinese college classroom, Communication Studies, 49(3), 240-254.

Neuliep, J. W. (1997). A cross-cultural comparison of teacher immediacy in American and Japanese college classrooms. Communication Research, 24(4), 431-451.

Oktar, İ., & Bulduk S. (1999). Ortaöğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin öğretmenlik davranışlarının değerlendirilmesi. Milli Eğitim Dergisi, 142, 1-10.

Patton, M. Q. (2015). Qualitative evaluation and research methods. Sage.

Pressey, S.L. & Robinson, F.P. (1989). Psikoloji ve yeni eğitim II (Çev. H. Tan.). Milli Eğitim Basımevi.

Roorda, D. L., Koomen, H. M. Y., Spilt, J. L., & Oort, F. J. (2011). The ınfluence of affective teacher–student relationships on students’ school engagement and achievement: A meta-analytic approach. Review of Educational Research, 81(4), 493-529. https://doi.org/10.3102/0034654311421793

Robinson, R. (1995). Affiliative communication behaviors a comparative analysis of the interrelationships among teacher nonverbal immediacy responsiveness and verbal receptivity on prediction of student learning. Paper Presented at the Annual Meeting of The international Communication Association(45 th, Albuquerqe, NM, May 25-29).

Seçer, İ. (2015). SPSS ve LIREL ile pratik veri analizi analiz raporlaştırma. Anı Yayıncılık.

Senemoğlu, N. (1987). Sınıf içi öğretmen davranışları üzerine bir araştırma. Eğitim ve Bilim, 11(64), 50-57.

Siva, L. (2008). Okul öncesi eğitimin ilkokul başarısına etkisi ve bir uygulama (Tez No. 235343) [Yüksek lisans tezi, Beykent Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.

Şahin, İ. (2007). Polis meslek yüksek okulu öğrencilerinin başarılarını etkileyen faktörler: Adile Sadullah Mermerci PMYO’da bir uygulama (Tez No. 214409) [Yüksek lisans tezi, Beykent Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.

Şahin, A. (2011). Öğretmen algılarına göre etkili öğretmen davranışları. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(1), 239- 259.

Talbert, C. & Beran, D. (1999). Higher education and teacher immediacy. Journal for a Just and Caring Educatian, 5(4), 430-441.

Uluçay, B. (2017). Ortaokul öğrencilerinin matematik dersi motivasyon düzeyleri ile algılanan öğretmen yakınlığı arasındaki ilişki (Tez No. 461519) [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.

Ünsal, S. (2021). Öğretmenlik mesleğinin tanımı, önemi ve öğretmenlerin değişen rolleri üzerine nitel betimsel bir araştırma. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(42), 1481-1504. https://doi.org/10.46928/iticusbe.956111

Witt, P. L., Wheeless, L. R., & Allen, M. (2004). A meta-analytical review of the relationship between teacher ımmediacy and student learning. Communication Monographs, 71(2), 184-207.

Yenilmez, K., & Duman, A. (2008). İlköğretimde matematik başarısına ilişkin öğrenci görüşleri. Sosyal Bilimler Dergisi, 19, 251-268.

İndir

Yayınlanmış

31-12-2025

Nasıl Atıf Yapılır

KARA, T., DEMİR, Y., & ALTINTAŞ, A. T. (2025). Öğretmen Yakınlığının Ortaokul Öğrencilerinin Akademik Başarılarıyla İlişkisi: Sosyal Bilgiler, Matematik, Fen Bilimleri ve İngilizce Dersi . International Journal of Progression and Development in Education (ijpade) , 3(2), 1–22. https://doi.org/10.5281/zenodo.18108660

Sayı

Bölüm

Araştırma Makaleleri